środa, 14 lutego 2024

Gmina Brójce - Czarnocin - Wiskitno - Nowosolna - Straty wojenne - Dziennik Łódzki - 1948

 Bardzo ciekawy materiał z pierwszych lat powojennych. Szokują mnie dane dotyczące zwłaszcza gminy Brójce. 

"Podczas okupacji wysiedlono 95 proc. ludności, zniszczono 171 domów mieszkalnych i 472 budynki gospodarcze".

Każde z tych 3-ech danych w mojej wiedzy jest mijające się z prawdą, może ktoś mnie olśni w tym temacie.


Dziennik Łódzki. 1948-08-18 R. 4 nr 228 [właśc. 227]


Co słychać w łódzkim powiecie. Rzut oka na 12 gmin i 3 miasta

Powiat łódzki po zatwierdzeniu Wielkiej Łodzi został bardzo znacznie uszczuplony terenowo i składa się obecnie z 12 gmin wiejskich, 3 miejskich i wydzielonego miasta Zgierz.
Wojna i okupacja wyrządziły poważne szkody gospodarcze, zwiększone masowym wysiedlaniem. Po wyzwoleniu trzeba było wielkich wkładów finansowych i pracy, aby zagoić doznane rany.
Z "biegu" auta, spójrzmy na poszczególne gminy i miasta powiatu.

BROJCE. Podczas okupacji wysiedlono 95 proc. ludności, zniszczono 171 domów mieszkalnych i 472 budynki gospodarcze. Z tego odbudowano dotychczas 123 budynki mieszkalne i 289 gospodarczych. Duży wkład wniosła gmina w budowę zdewastowanego szkolnictwa. Na terenie gminy czynnych jest 10 oddziałów ochotniczej straży ogniowej.

CZARNOCIN. Gmina wyszła stosunkowo obronną ręką z okresu okupacji. Wyremontowano 4 szkoły i dom nauczycielski. Zakupiono materiały na budowę szkoły w Biskupinie. Otwarto przedszkole i bibliotekę gminną. Zbudowano nową szosę w Zawodziu. długości 600 m.

WISKITNO. Mimo położenia przy granicy Łodzi. gmina jest w 75% proc. rolniczą Reszta ludności pracuje w fabrykach łódzkich. Gmina doprowadziła do stanu używalności 3 szkoły w budynkach własnych. Część wsi Wiskitno została zelektryfikowana i zradiofonizowana.

NOWOSOLNA. Z 4.216 mieszkańców połowę stanowią repatrianci, osadzeni na gospodarstwach poniemieckich. 30 procent ludności jest elementem napływowym z całego kraju, gdyż przed wojną gmina nieomal całkowicie zamieszkana była przez kolonistów niemieckich.

2 komentarze:

  1. Temat na pewno wart uwagi, co raz mniej żyjących świadków tych wydarzeń, warto może wykorzystać ich wiedzę. 95 % wysiedlonych, zależy jak na to patrzeć, w mojej wsi Wandalin było 100% pozbawionych swoich gospodarstw, bardzo dużo osób na wywózkach, część wysiedlona dosłownie ze swoich domostw, a ci którzy zostali pracowali u niemieckich gospodarzy (bauerów) osadzonych na ich gospodarstwach ( były utworzone 3 takie gosp), jako robotnicy przymusowi. Pamiętajmy to były tereny wcielone do Rzeszy. Zupełnie inne warunki panowały w gminach sąsiednich które znalazły się w tzw protektoracie. Co do zniszczonych budynków, też ciekawy temat, pamiętam rozmowy o takich zbiorowych pożarach np Pałczew.
    Myślę że mógłby to być temat na spotkanie koła historycznego. Ratujmy od zapomnienia.
    Pozdrawiam M.

    OdpowiedzUsuń
  2. Wnuczek Kałużki23 stycznia 2026 23:01

    W gminie Wiskitno wysiedlenia przeprowadzone wiosną i jesienią objęły mieszkańców 10 wsi. Z miejscowości Bronisin, Bronisin Dworski, Giemzów, Huta Szklana, Huta Wiskicka, Kalino, Przypusta, Stefanów, Wiskitno
    i Wiskitno Las żandarmeria wysiedliła 375 rodzin rolniczych – 1321 osób.
    Część rodzin skierowano do pracy na roli u nasiedlonych Niemców, pozostałe przewieziono do obozu w Łodzi. Następnie po dokonanej selekcji
    osoby młode deportowano na roboty do Rzeszy, osoby starsze i dzieci do
    Generalnego Gubernatorstwa.
    W gminie Kurowice wysiedlenia w dwóch cyklach przeprowadzała miejscowa żandarmeria, wchodząc do wsi o godzinie 4 nad ranem. Pierwszego
    wysiedlenia dokonano w czerwcu, obejmując nim 30 gospodarstw, mających żyzne gleby i dobre zabudowania. Wysiedlono z nich około 260 osób.
    Drugą akcję wysiedleńczą przeprowadzono w sierpniu 1940 r., obejmując
    40 gospodarstw, z których wysiedlono 340 osób. Łącznie z gminy Kurowice wysiedlono 70 rodzin rolniczych – około 600 osób. Kilkanaście rodzin
    skierowano do pracy na roli u nasiedlonych Niemców, pozostałe wywieziono do obozu w Łodzi. Po dokonanej selekcji i rozdzieleniu rodzin młodzież
    deportowano na roboty do Rzeszy. Osoby starsze i dzieci wywieziono w wagonach towarowych do GG. - źr.: Maria Wardzyńska, Wysiedlenia ludności polskiej z okupowanych ziem ...

    OdpowiedzUsuń