środa, 20 stycznia 2016

Będków - Szkoła - Piotr Szychowski - Gazeta - 1522-1919 - cz.1


  W Gazecie Ziemi Piotrkowskiej, nr.16 z 20.IV-26.IV.1967 roku, ukazał się artykuł pana Piotra Szychowskiego, światłego historyka, urodzonego w Będkowie. Nie moim zadaniem jest komentowanie i ocena  treści artykułu. Uważam, że wiadomości w nim zawarte, są warte dalszego przekazu, nie wielu z czytelników zna dokładnie historię Będkowa i okolic. Ten materiał otrzymałem od Pani  Alicji Jatczak, której serdecznie dziękuję za opowieści o Będkowie i materiał z którego tak chętnie korzystam !..   

                    

                  Z dziejów szkoły w Będkowie, lata 1522-1919

Będków, leżący przy stacji kol. Czarnocin (na trasie: Piotrków – Koluszki), obchodzący w roku bieżącym 500-lecie erekcji (? ), ma bogate tradycje szkolne. Pierwsza szkoła powstała tu już w 1522 roku, tj. w chwili przeniesienia na kościół będkowski uprawnień parafii z pobliskiej Rosochy. Szkółka licząca kilkunastu chłopców miała charakter wyłącznie religijny. Celem jej było przygotowywanie dla potrzeb kościoła parafialnego śpiewaków i ministrantów. Uczniowie z nauczycielem (scholares cum magistro) obowiązani byli do współudziału w ceremoniach religijnych. Organów w kościele jeszcze nie było . Jakie były dalsze losy tej szkółki nie wiemy. Zachowane dokumenty stwierdzają natomiast, iż w roku 1717 istniała w Będkowie szkółka parafialna, która miała nieco inny charakter od wzmiankowanej szkółki z 1522 roku. Program szkółki w XVII wieku obejmował: naukę czytania i pisania, ministrantury, śpiewania kościelnego i katechizmu. Nauka w szkółce odbywała się nieregularnie, w zimie przerywano ją z powodu mrozów, a w lecie z powodu prac w polu. Wskutek zubożenia gospodarczego ludności, do szkółki uczęszczało coraz mniej chłopców i ostatecznie, z braku uczniów szkółka przed 1779 rokiem upadła. Dopiero w roku 1825, z inicjatywy ówczesnego proboszcza będkowskiego Mikołaja Drużbackiego , organista Antoni Gostyński rozpoczął nauczanie dzieci czytania, pisania i rachunków. Nauka odbywała się codziennie. Szkoła mieściła się w domu stojącym przy zbiegu ulic Warszawskiej i Kościelnej. W roku 1858 Zebranie Gminne uchwaliło zbudować i utrzymywać szkołę w Będkowie kosztem gminy. W tym celu nabyto w północno-zachodniej części miasta3 morgi44 pręty (1 ha 76 a.)ziemi, na której wybudowano dom drewniany z przeznaczeniem na szkołę i mieszkanie dla nauczyciela oraz budynki gospodarskie. Jako uposażenie przyznano nauczycielowi prawo użytkowania ziemi szkolnej oraz pensję w wysokości 8 rubli miesięcznie. Do elementarnej Rzymsko-Katolickiej Szkoły Miasta Będkowa sprowadzono w roku 1860 nauczyciela Jurkowskiego , posiadającego wykształcenie gimnazjalne. Jurkowski, w zreorganizowanej szkole, zaczął uczyć języka polskiego, rachunków, geografii, historii Polski, śpiewu, gimnastyki i religii – w języku polskim. Do szkoły uczęszczały dzieci w liczbie około 60 z Będkowa i sąsiednich wiosek.
Stosowanie do ustawy z dnia 11 września 1864 roku, szkoła będkowska przeszła pod zarząd Dyrekcji Naukowej Łódzkiej. Gdy nauczycielem był Stanisław Buchner (1873-1878) szkoła otrzymała nazwę „Bękowskoje Odnokłasnoje Sielskoje Naczalnoje Ucziliszcze”(Jednoklasowa Będkowska Wiejska szkoła Początkowa). Za Buchnera szkołę wizytował naczalnik Uczelnoj Direkcji (Naczelnik Dyrekcji Naukowej) Tarnowski.
                                                    Koniec części 1.

Brak komentarzy:

Publikowanie komentarza