Ochronka - być może dla wielu młodych czytelników jest to nazwa tajemnicza. Spotykałem się wielokrotnie z tym określeniem, chociażby na terenie Będkowa, gdzie założono taki dom opieki w latach międzywojennych. Dokładniej, według materiału z Wikipedii oznaczało to:
Był to zakład dobroczynny, zakładany w celu opieki i wychowania
ubogich, małych dzieci, pozbawionych opieki matek. Często ochronki były
prowadzone przez związki wyznaniowe. Zaczęły powstawać na początku XIX wieku.
Współcześnie ochronki na Śląsku przybrały formę świetlicy
z posiłkami (zazwyczaj są to podwieczorek i kolacja). Ochronki
prowadzone są dla dzieci z rodzin ubogich, wielodzietnych, rozbitych i patologicznych Zajęcia mają różną formę od profilaktycznych do terapeutycznych, przez dydaktyczne sportowe, plastyczne, muzyczne oraz zabawę. Wychowawcy zazwyczaj są wolontariuszami W ochronkach dzieci mają możliwość odrabiania zadań domowych.
W Archiwum Państwowym w Piotrkowie Trybunalskim znalazłem dokumenty świadczące, że na terenie Brzezin takowe Ochronki także się znajdowały. Oto kilka skanów takich dokumentów:
Starostwo Brzezińskie Brzeziny dn. 10.I.25r.
Do
wszystkich Magistratów
Urzędów gminnych.
starostwo poleca nadesłać wykaz ochronek i hederów żydowskich z wyszczególnieniem przez kogo i z jakich funduszów są utrzymywane.
Termin do 20.I.25 r.
Starosta.
Lista 8-miu mieszkańców Brzezin pochodzenia żydowskiego którzy prowadzili ochronkę lub heder bez koncesji.
Szczegółowe pismo dotyczące ochronek na terenie Brzezin:
Do
Starostwa w Brzezinach.
W załatwieniu pisma z dnia 10 b.m. ... komunikujemy, ze w Brzezinach jest jedna ochronka żydowska pod nazwą "Talmud - Tora" utrzymywana przez gminę wyznaniową i częściowo subsydjowana przez Magistrat, oraz dwie szkoły wyznaniowe, a mianowicie "Talmud - Tora" i "Jesoda - Hatora". Pierwsza z nich utrzymywana przez gminę wyznaniową, a druga przez organizację żydów Ortodoksów.
Oprócz szkół wyżej wymienionych są w Brzezinach bez koncesji hedery utrzymywane i prowadzone przez następujące osoby:
1/ Lajbusia Zelmana - Rynek 6
2/ Luzera Betcajga - St.Miasto 3
3/ Chaina Kalmusa - St.Miasto 8
4/ Joela Dynanta - Mickiewicza 10
5/ Szlamy Pereca Mizesa - Staszyca 12
6/ Zacharjasza Grynberga - Św.Anny 14
7/ Chaina Berbmana - Staszyca 8
8/ Szmula - Moszka Gajera - Staszyca 10
Sekretarz Burmistrz
W Y K A Z
Sierot /chłopców/ od lat 4 do 10 zamieszkałych w Brzezinach.
1. Pawlak Kazimierz - lat 9
2. Piertusiewicz Wojciech - lat 10
3. Kulesz Stanisław - lat 10
4. Mroczek Tadeusz - lat 10
5. Mirowski Henryk - lat 13 Rodzice: Aleksander i Eleonora.
6. Mirowski Hieronim - lat 11 Ci sami rodzice powyżej.
7. Probek Erwin - lat 12 Robert i Emila
8. Rajbenbach Jakób - lat 15 Dawid i Ruchla
9. Herszewnberg Chain - lat 16 Juda-Leib i Elka10.
10. Szrubka Icek-Hersz - lat 14 Tobja i Rojza Małka
11. Kron Chaim - lat 14 Szaja i Gitla
12. Abramowicz Chain- Pinkus - lat 12 Fajwel i Cywja
Burmistrz
