Szukając informacji o przypadkach losowych w Wardzynie, jednej z wsi gminy Brójce, znalazłem w Kroniki Miasta Łodzi - 1991 bardzo ciekawe opracowanie Kazimierza Badziaka na temat historii ziem na wschód od Łodzi. Mnie zainteresowała ta część, mówiąca o bliskich mi terenach położonych w granicach rzek Wolbórki i Miazgi.
Nie przypuszczałem, że początki powstania Wardzyna sięgają 1346 roku! także nowością jest to, że Miazga nosiła nazwę KURÓWKA,warto czytać!
Kazimierz Badziak
UW AGI DO DZIEJÓW DAWNEJ LODZI
.....Dotychczasowe badania nad dziejami kasztelanii wolborskiej i
osadnictwem ziem Polski środkowej wykazały, iż do końca XIII w.
większe skupiska osad występowały m. in. wzdłuż górnego i
środkowego biegu Wolbórki. Jedno z nich było zlokalizowane między
dolną Miazgą, Wolbórką a górnym Nerem (w kierunku zachodnim od
Giemzowa). Znajdujące się tutaj cztery wsie: Dalków, Kurowice,
Pałczew i Wardyń wchodziły w skład starej parafii czarnocińskiej.
Nie ulega wątpliwości, iż były to miejscowości, legitymujące
się wczesnośredniowiecznym pochodzeniem. Przykładowo Wardyń w
1346 r. już był pustkowiem, a funkcjonowała tylko osada karczemna.
Wieś Wiskitno była położona na północ od biegu górnego Neru.
Miejscowość ta była owalnicą o pełnej zabudowie i z tego względu
należy do najstarszych punktów osadniczych. Wieś składała się z
dużej ilości zagród, co stanowi dodatkowy argument za
wczesnośredniowiecznym okresem jej powstania. Informacja z XIX w.
podaje o występowaniu tutaj gruntów pszenno-buraczanych. Wiskitno
należało do starej parafii w Mileszkach. Tradycja podaje, iż ta
ostatnia powstała już w XI w. 7 W dotychczasowych opracowaniach
eksponowana jest teza o występowaniu na tych obszarach dużych
kompleksów leśnych i pasów łąk bagiennych, które rzekomo
utrudniały lub wręcz uniemożliwiały wykształcenie się połączeń
drożnych biegnących znad górnej Wolbórki w kierunku północnym.
Wskazywano m. in. na fakt, że Ner jako rzeka nizinna, bagienna
ulegała zarastaniu roślinnością rzeczną. Duże kompleksy leśne
stanowiły lasy wiskiskie, położone w kierunku wschodnim od tej
miejscowości i wiączyńskie, z których m. in. brały początek Ner
i Kurówka (obecnie Miazga). W kierunku południowym ten kompleks
leśny ciągnął się aż do Kurowic. Drugi obszar, silnie zalesiony
znajdował się na północ od górnego biegu Wolbórki, obejmował
rejon Rzgowa i ciągnął się w kierunku wschodnim na Pałczew.
Chodzi o obszar określony w XII-wiecznym przekazie źródłowym jako
Kalno i dochodzący do Neru. Z powyższych rozważań wynika, że
środkowa i południowo-wschodnia część obszaru położonego
między górnym Nerem, Wolbórką i Miazgą stanowiła w zamierzchłej
przeszłości teren, będący przedmiotem intensywnej eksploatacji
przez człowieka.....(strony 25-36)
Wzmainkę o Wardzynie i okolicznych wsiach gminy Brójce znajdziemy w książce:
Retkinia : rys historyczno-społeczny
...Tylko niektóre z nich znane są z dokumentów i nazwy. A więc wójt
wsi Wistkitna ma młyn na strumyku Ploty. Przez las Miroczyn,
należący do Rzgowa, wije się rzeczułka Kamień. Młyn
Szerzyczyński zbudowano nad strugą tejże nazwy. Krassowica,
Głownia i Niepozadek przecinają grunta wsi Ldzań. Pomiędzy Kalnem
i Palczewem płynie strumyk Włynek. Kruszka rozgranicza wsie
Kurowice i Dalków. Pod wsią Warzynem bierze początek Jordan,
wpadający do Wolborska_. Nad Judką położona osada Rokicie.....
Pozwoliłem sobie zaprezentować swoje znaleziska z "najnowszej historii" Wardzyna - 1891 - 1930
Dziennik Łódzki :
pismo przemysłowe, handlowe i literackie. 1891-06-05 R. 8 nr 121
Od pioruna. -
Dnia 28 z.m. o godzinie 3 po południu we wsi Wardzyn, gminy Brójce,
powiatu łódzkiego, uderzył piorun w dom mieszkalny włościanina
Józefa Gondzio. W mgnieniu oka cały dach stanął w płomieniach.
Dzięki energicznemu ratunkowi, pożar szybko stłumiono. Straty
poszkodowany ocenia na sumę rs. 200
=====================================================================
Rozwój. 1912-12-20 No
294
Przedstawienie
amatorskie na wsi. We wsi kościelnej Kurowice, w powiecie
łódzkim, odbędzie się wkrótce przedstawienie amatorskie
Wystawioną będzie sztuka "Błażek Opętany". ,
Organizowaniem tego przedstawienia zajmują się mieszkańcy wsi
Wardzyn pp. Antoni Styss i Kazimierz Waleszyński.
=======================================================================
Gazeta Łódzka.
1913-07-30 Nr 173
Pożar w okolicy.
(c) W poniedziałek we wsi Wardzyn, gm. Brójce, w pow. łódzkim,
w zagrodzie włościanina Antoniego Kowalczyka, skutkiem zapalenia
się sadzy w kominie, wynikł pożar. Spłonął doszczętnie dom
mieszkalny. Straty wynoszą około 1000 rb.
=====================================================================
Hasło Łódzkie :
dziennik bezpartyjny. 1928-03-03 R. 2 nr 63
Straszny wypadek
na szosie Łódź-Tomaszów. Śmierć kobiety pod kołami samochodu
W dniu wczorajszym
na szosie Łódź-Tomaszów przez wieś Wola Rakowa jechało auto
ciężarowe, stanowiące własność T-wa Wajsbardt w Tomaszowie
Mazowieckim. Ze strony przeciwnej nadjechał wóz, zaprzężony w dwa
konie, które, spłoszone widokiem samochodu, poniosły w bok,
wskutek czego wóz wpadł na pryzmę kamieni i przewrócił się.
Dwie kobiety, znajdujące się na wozie i woźnica spadli na szosę.
Jedna z kobiet potoczyła się na sam środek szosy tak
nieszczęśliwie, 'że głowa jej znalazła się pod kołami auta
ciężarowego i została zmiażdżona. Rozumie się, że
nieszczęśliwa kobieta poniosła śmierć na miejscu. Jak się
okazało jest to 45-letnia Józefa Klepacz, mieszkanka wsi Wardzyn,
gminy Brójce, powiatu łódzkiego. Zwłoki tragicznie zmarłej
kobiety zabezpieczono na miejscu do zjechania władz
sądowo-śledczych. P
======================================================================
Echo. 1930-02-25 R. 6 nr
55
DNIEM I NOCĄ
PŁONĄ SŁOMIANE STRZECHY
Łódź 24 lutego. -
W dniu wczorajszych w godzinach wieczornych wybuchł pożar w
zabudowaniach Józefa Zająca mieszkańca wsi Wardzyn, gminy Brójce,
powiatu łódzkiego. Ogień przerzucił się następnie na
zabudowania sąsiada Antoniego Zająca.
Ogółem spłonęły
3 stodoły z częścią zeszłorocznych zbiorów, obora, chlewy,
narzędzia rolnicze itp.
Straty sięgają
wysokości kilkunastu tysięcy złotych.
Przyczyną pożaru
nieostrożne obchodzenie się z ogniem.
=======================================================================