Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 19 pułk ułanów. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą 19 pułk ułanów. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 28 maja 2026

Jan Kawnik - Monte Cassino - Brójce - 19 pułk ułanów - cz.3

W naszej gminie Brójce, w mojej ocenie zbyt mało mówi się, czy też pisze o bohaterach którzy walczyli, czy też ginęli walcząc o wolność naszej Ojczyzny.

Dlatego, bardzo się cieszę, że Jan Szulec (mieszkaniec Brójec), poświęcił osobie Jana Kawnika ten artykuł. Przyznam, że nic wcześniej nie wiedziałem o żołnierzu spod Monte Cassino. Nie tylko ja, nie ma żadnej publikacji, najmniejszej broszury która by informowała o żołnierzach walczących podczas wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku (Józef Pabis z Wandalina, Władysław Klima z Pałczewa, rozstrzelany w 1941 roku w Wiskitnie Ludwik Jankiewicz), czy też mieszkańcach naszej gminy, którzy ginęli w obozach koncentracyjnych podczas niemieckiej okupacji.

Na stronie MonteCassino.eu można pod numerem 9556 znaleźć informację o naszym bohaterze:

Kompletny spis ok. 29.000 żołnierzy 3 Dywizji Strzelców Karpackich opracowany na podstawie 2-tomowego dzieła " Trzecia Dywizja Strzelców Karpackich 1942-1947 ",
wyd. Londyn 1991 r.
 

Opracowali: Jerzy Hykiel i Janusz Stankiewicz

Żołnierze 3 Dywizji Strzelców Karpackich
1942 - 1945

9556. KAWNIK Jan - - 1914/230 uł. 7. p. uł. lub.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Obozy wojskowe zorganizowana na Powołżu w rejonie Buzułuku. 8 września 1941 r.  wstąpił do wojska Polskiego, jako żołnierz gen. Andersa, najpierw przebywał  w Buzułuku, a później wyjechał do Azji Centralnej, do Uzbekistanu. Tam zobaczył mnóstwo umierających na tyfus i dezynterię Polaków. W sierpniu 1942 r. jako żołnierz II Korpusu ląduje w Persji gdzie przechodzi kurs strzelecki, a następnie wyjeżdża do Iraku. Tam kilkukrotnie wozi premiera Władysława Sikorskiego. 4 lipca 1943 r.  w zamachu bombowym w samolocie ginie gen. Sikorski.

"-nie chciał oddać dowództwa w ręce angielskie. Żołnierze uwielbiali go. Gdy zginął oficerowie nie przejęli się, ale żołnierze, kobiety i dzieci - płakały. Był dla nas jak ojciec". - nadmienia Kawnik.


Z Iraku pan Jan wyjeżdża do Syrii, gdzie przechodzi ćwiczenia wysokogórskie. Z Syrii udaje się do Palestyny, a następnie do Egiptu, w styczniu 1944 r.  z całą 3 Dywizją Strzelców Karpackich wpływa do portu Taranto we Włoszech. Za kilka miesięcy będzie walczył pod Monte Cassino. Zanim do tego dojdzie uczy się walki wręcz. Jako członek patrolu bierze udział w obezwładnieniu wartowników niemieckich i wreszcie Monte Cassino - góra leżąca w masywie górskim ciągnącym  się w poprzek półwyspu.

Od marca próbowały zdobyć Monte Cassino dywizje alianckie, w tym Amerykanie, Anglicy, Nowozelandczycy, Francuzi, Kanadyjczycy, a nawet Hindusi. Bezskutecznie, 11 maja 1944 r. ruszyli Polacy. Ogień nieprzyjacielski jednak okazał się silniejszy.

Strzaskani, porwani, wykrwawieni wrócili na na podstawy wyjściowe natarcia. Morderczy bój trwał do 18 maja 1944 r. Prawie tysiąc zabitych, około trzech tysięcy rannych - taki był bilans strat.

"To było piekło nas ziemi"- mówi Kawnik o bitwie pod Monte Cassino.

Po kilkudniowym odpoczynku, bierze udział w następnych walkach. 16 sierpnia zostaje ranny w głowę i nogę. Po wyjściu ze szpitala ponownie trafia tam 15 września 1944 r. z raną postrzałową ramienia. Po opuszczeniu szpitala walczy dalej we Włoszech aż do kwietnia 1945 r.

W dniach 9-21.04.1945 r bierze udział w wyzwoleniu Boloni i tutaj kończy się jego szlak bojowy.

2 maja poddał się we Włoszech ze swoimi armiami feldmarszałek Albert Kesselring. Tydzień później, 8 maja bezwarunkowa skapitulowała hitlerowska Rzesza.

Z Włoch wyjeżdża Kawnik do Anglii. Jako żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, służy w Wojsku Polskim do 12 maja 1947 r.

Za udział w wojnie został odznaczony Krzyżem Monte Cassino, Gwiazdą za Wojnę 1939-45, Gwiazdą Italii, Medalem Wojska Polskiego, odznaką 3 DSK.

Wrócił do Polski w 1947 roku. Tutaj nie witano go kwiatami, nie grały fanfary, nie było owacji. Gdy wszedł do pociągu w Gdańsku, jadącego do Łodzi, konduktor nie pozwolił mu wejść do przedziału, całą drogę przestał na korytarzu. - "ty nie jesteś nasz, ty jesteś kapitalista" - oświadczył konduktor.

Dopiero w latach 70 uznano go za "swojego". 17.04.1974 r. został odznaczony Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 r. 

17.12.1975 r. Krzyżem Kawalerskim Orderem Odrodzenia Polski i 12.01.1980 r. Medalem za udział w Wojnie obronnej 1939.

Żyje ich już niewielu, cichych, czasami bezimiennych weteranów minionej wojny. 60 rocznica zakończenia 2 Wojny Światowej to doskonała okazja, aby ich odszukać. Nie są komiksowymi bohaterami, jak, nie przymierzając, porucznik Kloss, czy komandos Rambo, o czym szczególnie powinny wiedzieć dzieci i młodzież, bezkrytycznie zapatrzona w niezwykłe wyczyny papierowych postaci typu Rambo. Jednym z nich jest Jan Kawnik, pełen żołnierskiego honoru, jedyny mieszkający w gminie Brójce uczestnik walk o Monte Cassino. Walczył o wolną Polskę, a gdy wrócił do niej, w ciszy przeżywał swój ból, bowiem o honorze (o ironio losu) kazano mu zapomnieć. Pan Jan nie był herosem, nie był wybitnym dowódcą, był zwykłym żołnierzem, ale był jednym z tych, co walczyli o to, żeby nasze dzieci mogły beztrosko bawić się, a dorośli żyć w pokoju, abyśmy mogli mówić i pisać po polsku.

                                                                                                   Jan Szulec.


Jan Kawnik zmarł 17 kwietnia 2003 roku w wieku 89 lat i spoczął na cmentarzu w Kurowicach. Cześć jego pamięci.





środa, 27 maja 2026

Jan Kawnik - Monte Cassino - Brójce - 19 pułk ułanów - cz.2

Kawnik jednak nie zdjął munduru, lecz z częścią rozbitków ruszył do obrony Warszawy. W tym czasie ZSRR anektował wschodnie rejony Polski. Na wieść o tym, po dwudniowych walkach w obronie Warszawy, ruszył na południowy wschód 25.09.1939 r., koło Hrubieszowa walczył z żołnierzami Armii Czerwonej. W czasie tego boju został ranny i trafił do niewoli radzieckiej.

We wrześniu 1939 r. do niewoli radzieckiej zostało wzięte ok. 200 tys. żołnierzy polskich, w tym ok. 15 tys. oficerów. Kawnik był jednym z nich. We wrześniu trafił do szpitala wojskowego w Brodach. Po wyjściu ze szpitala został skierowany do obozu pracy przymusowej i musiał ciężko pracować przy budowie drogi Lwów - Kijów (W tym czasie, na rozkaz Stalina, członkowie NKWD - bez przedstawienia jakichkolwiek zarzutów strzałem w tył głowy, pozbawili życia ponad 10 tys. polskich oficerów).

22.05.1941 r.  wojska niemieckie uderzyły na ZSRR. Tego dnia zaczęła się mordercza ucieczka przed wojskiem niemieckim. Poganiani przez sowietów na przemian z marszem i biegiem, dzień i noc, przez kilkanaście dni gnali w stronę Moskwy. W okolicach Moskwy przebywał do sierpnia 1941 r.

Na mocy układu Sikorskie - Majski z 30 lipca 1941 r. , 12 sierpnia Prezydium Rady Najwyższej ZSRR wydało dekret o udzieleniu amnestii " wszystkim obywatelom Polski pozbawionych wolności na terytorium ZSRR". Dwa dni później, 14 sierpnia podpisano polsko-radziecką umowę wojskową w sprawie zorganizowania armii polskiej w ZSRR. Dowódcą armii został generał Władysław Anders. "Byłem niedożywiony i wycieńczony do tego stopnia, że ledwo widziałem na oczy i prawie nie mogłem chodzić. Gdy do obozu przyjechał pułk. Wiśniewski i oświadczył, że na mocy amnestii możemy wstępować do armii polskiej - nikt nie wierzył w te słowa"- wspomina pan Jan.





środa, 20 maja 2026

Jan Kawnik - Monte Cassino - Brójce - 19 pułk ułanów - cz.1

 Wśród moich kolegów Radnych często rozmawiamy o ludziach którzy zasłużyli się trwale w historii naszej gminy Brójce. Jednym z lubiących historię jest Radny Heniu Zawada. Wspomniał on nie tak dawno temu o mieszkańcu Brójec, który brał czynny udział w bitwie pod Monte Cassino. Obiecał mi przesłać artykuł prasowy dotyczący Jana Kawnika. Jan Kawnik nie jest jedynym bohaterem w naszej gminie, jest całe grono mieszkańców którzy walczyli: o odzyskanie niepodległości w 1918 roku, w wojnie polsko-bolszewickiej, jak i na frontach 2 Wojny Światowej. Byli odznaczani za bohaterstwo i rany Krzyżami Virtuti Militari. Zbyt mało się o nich wspomina, wielka szkoda. Uważam, że w szkołach na terenie naszej Gminy powinno się wspominać ich bohaterstwo.  Wczoraj, Henio wysłał mi skany z gazety "Wieść gminna" z lipca 1995 roku, za które bardzo dziękuję, postanowiłem zamieścić całość na moim blogu, zapraszam:

                                            ŻYJE ICH JUŻ NIEWIELU....

                                 JEDNYM Z NICH JEST JAN KAWNIK

8 maja tego roku obchodziliśmy 50 rocznicę zakończenia II Wojny Światowej - najstarszliwszej ze wszystkich wojen. Trwała prawie 6 lat i pochłonęła dziesiątki milionów istot ludzkich. A zaczęła się 1.09.1939 r. agresją hitlerowskich Niemiec na Polskę. Najważniejsze zadanie w wojnie przeciwko Polsce powierzono GA "Południe" (8,10,14 armia) dowodzonej przez gen. Gerda von Rundstadta. Uderzając ze Śląska, Moraw i Słowacji, GA "Południe" ruszyć miała ku Warszawie i osiągnąć Wisłę między ujściem Bzury i ujściem Wieprza. To właśnie 1.09.1939r. Jan Kawnik, żołnierz 19 pułku Wołyńskiej Brygady Kawalerii pułk. dypl. Juliana Filipowicza, stoczył pierwszą bitwę z żołnierzami 10 armii niemieckiej. Ale zacznijmy od początku.

Urodził się 14.03. 1914r. w Białaczowie. w 1936r. ożenił się i zamieszkał w Brójcach a rok później został powołany do wojska Polskiego 4.11.1937r. rozpoczął służbę w 15 pułku ułanów w Ostrogu na Wołyniu. Nauka frechtunku, strzelania i inne zajęcia wypełniały mu służbę. Kiedy liczył już dni do wyjścia, w sierpniu 1939 r. - w obliczu wojny z Niemcami - zostaje wraz z całą jednostką przewieziony w okolice Częstochowy. W rejonie Mokrej, miejscowości koło Częstochowy, w nocy z 30 na 31 sierpnia skoncentrowano siły Wołyńskiej Brygady kawalerii. Pod Mokrą pan Jan przeszedł swój chrzest bojowy.

                                           Jan Kawnik w mundurze ułańskim - Ostróg 1938

 Wspominając ten dzień powiedział:

"Pierwszego września o świcie przed frontem brygady pojawił się niemiecki pododdział rozpoznawczy 4 dywizji pancernej. Ostrzelani przez nas Niemcy bez strzału wycofali się. Ok. 8,00 nastąpiło pierwsze natarcie. Po krótkiej walce ogniowej Niemcy pozostawiając kilka rozbitych czołgów wycofali się. Ok. godz. 10,00 powtórzyli atak z identycznym skutkiem. O godz. 13 ruszyło zmasowane natarcie ponad 50 czołgów. Przerywają pierwszą linię obrony, czołgi wdarły się na polanę i ruszyły na stanowiska naszej artylerii - rozpoczął się pojedynek artylerii z czołgami. Wtedy z pomocą naszym kanonierom przybył pociąg pancerny. Walczyliśmy do godz. 16,00. Tracąc kilkadziesiąt czołgów Niemcy wycofali się. O zmroku opuściliśmy Mokrą, aby zająć pozycję nad Wartą. W następnych dniach walczył pod Wartą. Wobec groźny okrążenia brygada przekroczyła rzekę i ruszyła w stronę Łodzi, gdzie na wschód od tego miasta miała zająć pozycje obronne. W czasie przemieszczania, koło Tuszyna zostali ostrzelani przez Niemców i skierowali się w stronę Kraszewskiego lasu. Wtedy dostał pozwolenie od dowódcy i wstąpił do swojego domu. Nie zagościł długo w Brójcach, przywitał się z żoną, pospiesznie zjadł posiłek i ruszył dalej. Na rozkaz Naczelnego Wodza brygada poszła bronić Warszawy. Koło Nowego Dworu Mazowieckiego stoczyli walkę z potężną siłą armii niemieckiej. W rezultacie czego jednostka została zdruzgotana i dowódca pułk. Józef Petkowski rozwiązał 19 pułk ułanów.

Brójce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Brójce. Wieś ma charakter wielodrożnicy: do właściwych Brójec usytuowanych wzdłuż drogi wojewódzkiej nr 714 włączono jednorzędową dawną wieś Józefów położoną wzdłuż drogi do Wygody. Wikipedia

                                                            - ciąg dalszy nastąpi -