Odpust - Kurowice - Jan Maślanka - 1960

Zdjęcia wypożyczone przez pana Jana Maślankę. Pokazują Odpust w Kurowicach w 1960 roku. Jestem ciekawy, czy ktoś rozpozna bohaterów z lat 60-tych idących  w procesji?

Zdjęcia czarno-białe wstawiłem na blogu w 2017 roku, teraz są wyraźniejsze, pokolorowane.

                       Od lewej: Klepacz Wiesia?, Sapała Jan i Klejman Eugenia w dniu 6.VIII.1950 r.

                                        Od lewej: Sapała Zofia i Klejman Eugenia - Kurowice

Będków - Łoziński - Katalog Zabytków Sztuki w Polsce

 

Źródło: Łoziński, Jerzy Z. - Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. 2: woj. łódzkie

BĘDKÓW OSADA.

Wzmiankowana w. XII. w 1.poł.w. XV miasteczko, założone przez Piotra, Franciszka i Mikołaja Spinków, otrzymuje od Kazimierza Jagiellończyka 1448 przywileje lokacyjne. Zamienione na osadę 1869. Położone nad Wolbórką. Zawdzięcza swój rozwój usytuowaniu w rozwidleniu dróg z Piotrkowa do Brzezin i Ujazdu, wytyczonych traktami: dawniejszym ze Śląska przez Piotrków na Ruś Czerwoną i późniejszym zw. Pruskim z Węgier do Gdańska. Na śladzie dawnej owalnicy wzdłuż osi wsch.-zach. Zestawami od pn.-wsch. Z dwoma rynkami na wsch. Od kościoła, mniejszym nie regularnym i większym kwadratowym, utworzonym zapewne dzięki nowszej zabudowie z pierwotnego, wy­dłużonego prostokątnego rynku. Droga do Ujazdu z wsch. narożnika większego rynku, do Piotrkowa i Brzezin poza osadą, na zach. Od kościoła.

KOŚCIÓŁ PAR.  p.w. Narodzenia N.P. Marii (fig.108). Zbudowany z fundacji Spinków 1462. Przebudowywany głównie w. XVIII, z wystawieniem kaplicy P. Jezusa, zamianą zawalonych sklepień na sufity, wybiciem arkad z pomieszczeń pd. Na nawę, zniesieniem pierwotnie istniejącego pod sklepieniem kaplicy św. Anny balkonu oraz przedłu­żeniem kruchty zach. Restaurowany w. XIX i XX. Ogrodzenie ko­ścielne murowane po 1783 z czterema wysokimi obeliskami i trzema  bramkami wejściowymi. Kościół gotycki. Orientowany. Murowany z cegły z użyciem zendrówki oraz do dekoracji cegły formowanej i różnobarwnej, glazurowanej. Jednonawowy, z węższym  i niższym,  krótkim prezbiterium, zamkniętym wielobocznie. Przy prezbiterium od pn. zakrystia, od pd. Mniejszy skarbczyk. Przy nawie od pd. kaplica św. Anny, przy niej wysokie pomieszczenie, dawniejsza kruchta; od pn. kaplica P. Jezusa 2.poł.w. XVIII; od zach. wysoka, smukła kwa­dratowa wieża, zapewne przerabiana, zwieńczona barokowym hełmem, przy niej od zach. kruchta, przedłużona w. XVIII, restaurowana 1914. Wnętrze na kryte sufitem w. XVIII, z wyjątkiem kaplicy św. Anny z zachowanym sklepieniem gwiaździstym oraz kaplicy P. Jezusa z nieregularnym sklepieniem kolebkowym z lunetami. Tęcza ostrołukowa. Kaplica św. Anny oraz pomieszczenie pd. Otwarte na nawę arkadami. Zewnątrz ściany oszkarpowane. Okna w większości przerobione, niektóre dołem zamurowane. We wsch. Ścianie kaplicy św. Anny zamu­rowany otwór okienny. Ściany wsch. prezbiterium, nawy i kaplicy św. Anny, zach. Nawy oraz pd. Pomieszczenia przy kaplicy zwieńczone  schodkowym szczytami (fig.109), zdobionym i płycinami i sterczynami; płyciny niektórych szczytów ujęte po bokach spiralnie skręconym laskowaniem z cegły formowanej, na szczycie pd. Przybudówki płyciny wykładane żółtą i zieloną glazurowaną cegłą w geometryczny wzór. Dachy dwuspadowe, nad kaplicą św. Anny, zakrystią oraz skarbczykiem pulpitowe. Dwa portale: wejściowy w kruchcie zach. 208 z herbem Prus II i Pilawa oraz z prezbiterium do zakrystii (fig.208), o wykrojach późnogotyckich 2. poł. w. XV. W ścianie zewnętrznej pomieszczenia pd. zamurowany ostrołukowy otwór wejściowy, nad nim 441 tablica fundacyjna (fig. 441) Piotra, Franciszka i Mikołaja Spinków z herbami Habdank,  Prus II i Jastrzębie coraz datą budowy kościoła 1462.—Ołtarz główny późnobarokowy, zapewne koniec w. XVIII, z rzeźbami śś. Jana Nepomucena i Jana Kantego oraz  obrazami Matki Boskiej z Dzieciątkiem w. XVI/XVII w sukienkach barokowych w. XVIII oraz śś. Piotra  i Pawła w. XVIII, przemalowanymi. Dwa ołtarze boczne późnobarokowe, zapewne koniec w. XVIII z krucy­fiksem i   rzeźbami Matki Boskiej  Bolesnej i św. Jana, barokowymi, 2. poł. w. XVIII oraz obrazami św. Anny Samotrzeć w. XVII, przema­lowanymi Wniebowzięcia N.P. Marii 2. poł. w. XVIII. Ambona i chór muzyczny klasycyzujące, koniec w. XVIII. Ołtarzyk św. Mikołaja Cudotwórcy w typie ikony w rokokowej ramie, 2. poł. w. XVIII. Tron biskupi żelazny z herbem Sulima, rokokowy, 2. poł. w. XVIII. Portret trumienny nieznanego szlachcica (zm.170.) pocz. w. XVIII. Krucyfiks późnobarokowy 2. poł. w. XVIII. Feretron z figurą św. Józefa z Dzie­ciątkiem o charakterze barokowym, 1.poł. w. XIX. Tablica nagrobna Zofii Spinkównej (zm.1574) z herbami Prus II, Jastrzębiec, Dębno i Poraj. Epitafia: Jana Szyllera (zm.1808) i jego córki Anieli Pawłow­skiej (zm.1816) z dwiema płasko rzeźbionymi głowami w medalionach oraz splecionymi wężami, empirowe; Wincentego Pawłowskiego (zm.1806) z płasko rzeźbionymi głowami kobiety i dziecka, empirowe; Jana Basińskiego (zm.1823). Dwie monstrancje: wieżyczkowa w. XVI/XVII  oraz z datą 1618. Dwa duże świeczniki drewniane, klasycystyczne, koniec w. XVIII. Tkanina jedwabna, haftowana ze św. Antonim Pu­stelnikiem, herbem Jelita oraz napisem i datą 1753.

DZWONNICA. Murowana po 1783, klasycystyczna. Ośmioboczna, dwukondygnacjowa, nakryta  dachem stożkowym. Z czte­rema ostrołukowym i otworami dzwonowymi, prostokątnym wej­ściem oraz trzema analogicznymi wnękami. Zwieńczona gzymsem kroksztynkowym.

STARY DOM nr 53. Z 1.poł. w. XIX. Drewniany, konstrukcji zrębowej. Na rzucie wydłużonego prostokąta. Na osi sień z ceglanym sklepieniem kolebkowym, wzmacniającym znajdujące się ponad nim przewody kominowe. Po dwa symetryczne pomieszczenia. Dach naczółkowy wsparty na silnie­ występujących rzeźbionych rysiach.szczenia.  Dach naczółkowy 

KAPLICZKA. Przy drodze do Łaznowa. Murowana w XVIII. Otwarta od frontu, zwieńczona  trójkątnym szczytem, po bokach pół-kolumny z obeliskami. Ołtarzyk z kolumnami.

FIGURA PRZYDROŻNA. Przy drodze z Będkowa do Ujazdu. W nowej kapliczce figura św. Antoniego Padewskiego o charakterze barokowym, ludowa.

 

Brzeziny - Kościoły - Atlas architektoniczny Polski - 1921

 Bardzo interesująca książka Juckoff Paula z 1921 roku:

Architektonischer Atlas von Polen: Kongress - Polen) - Atlas architektoniczny Polski: Kongres - Polska

                                                                Powiat Brzeziny

Kościół parafialny. Budowla gotycka z XIV i XV wieku. Przebudowy wieży w XVIII wieku w stylu barokowym. Bardzo ładna kopuła jako kaplica boczna. Dobrze zachowana.

Kościół Świętego Ducha (il. 145) Zbudowany w 1737 roku. Barokowy, murowany, otynkowany. Dobrze zachowany.

Kościół reformowany z dawnym klasztorem (il. 144). Zbudowany w 1627 r. przez Kaspra Laskowskiego. Styl barokowy, fronton wejściowy podzielony pilastrami. Nad chórem bogato profilowana barokowa drewniana wieżyczka; nieco zbyt duża. Dobrze zachowany.

Kościół św. Anny. Budowla drewniana z dawną masywną dobudówką zakrystii. Zbudowany w 1719 r. przez Stanisława Bujakiewicza. Dobrze zachowany.

Kreis Brzeziny

Parachial Kirche. Gotischer Bau aus demn 14. und 15. Jahrhundert. Umbauten am Turm aus dem 18. Jahrhundert im Barockstil. Sehr schöner Kuppelanbau als Seitenkappele. Gut erhalten.

Heilige Geistkirche (Ab.b. 145) Erbaut 1737. Barock=Backsteinau verputzt. Gut erhalten.

Reformatenkirche mit früherem Kloster (Abb. 144). Erbaut 1627 von Kaspar Laskowski. Barockstil, der Eingangsgiebel durch Pilaster sein gegliedert. Über dem Chore ein reich profilierter barocker Dachreiter aus Holz; in den Abmessungen etwas groß. Gut erhalten.

St. Annakirche. Holzbau mit älterem massiven Sakristeianbau. Erbaut 1719 von Stanislaus Bujakiewicz. Gut erhalten.

Kurowice - Kościół katolicki - Zniszczenia - Łódzki Wehikuł Czasu - 1914

 

Przeglądając dzisiaj Facebook, wyświetlił się na Wehikuł Czasu Ziemi Łódzkiej materiał Stef Brajter

 poświęcony zniszczonego kościoła katolickiego w Kurowicach w grudniu 1914 roku, dokładniej 4 zdjęcia z tego okresu. Piękne zdjęcia, które uzupełniają inne, zamieszczone na moim blogu.

Andrzejów - Straż - Poświęcenie sikawki - Bedoń - Łódzki Wehikuł Czasu

Bardzo ciekawe zdjęcie zamieścił Pan Michał Papka na Łódzkim Wehikule Czasu z opisem: 

Zdjęcie z 1947r

Znalezione przy porządkach na strychu. Podpisano: "POŚWIĘCENIE SIKAWKI, Andrzejów 1947" autor nieznany.

Może ktoś rozpoznaje osoby ze zdjęcia, lub kościół?

Pani Jolanta Mikołajewska zlokalizowała miejsce: Kościół pw. Matki Boskiej Królowej Polski w Bedoniu.

Pytanie: czy ktoś rozpoznaje osoby ze zdjęcia?

Gałków - Kościół - Odpust - Kolej - Turystyka - Pożar - Rozwój - 1898 - 1907

Przełom XIX-XX wieku dla Gałkowa był bardzo ważny. Konieczność budowy dworca kolejowego, dzięki któremu, łodzianie spragnieni  świeżego powietrza i aktywnego wypoczynku na łonie natury, zwiększali dobrobyt miejscowych mieszkańców. Istotnym było także to, że uroczyste odpusty ściągały tłumy łodzian i innych wiernych z okolic. 

Łódzka gazeta ROZWÓJ upodobała sobie Gałków, gdyż tyle informacji mogłyby pozazdrościć większe Brzeziny czy też Koluszki!

Rozwój. 1898-08-01 No 174

Pożar w Gałkowie. W sąsiednim nam Gałkowie w piątek o 2-ej po południu spaliła się osada Maryanny Nowackiej, ubezpieczona na 200 rubli. Ogień, zawdzięczając energicznemu kierunkowi akcyą ratunkową tamtejszego pisarza gminnego p. Aleksandra Milewskiego, umiejscowiono; inaczej cała gęsto zaludniona wieś mogłaby pójść z dymem.  

Rozwój. 1898-08-25 No 194

Letnie mieszkania. Jeden z kolejarzy łódzkich nabył 9 morgów ziemi w Różycy pod lasem przy Gałkowie od Józefa Wojdali, gdzie zamierza wystawić odpowiedni dom dla wygody letników.

Rozwój. 1898-09-27 No 221

POŻAR W OKOLICY.

Wypadek z ogniem 21 września w Gałkowie włościanie małżeństwo Marciniaki zostawili w domu dwuletniego chłopca, który zapałką zapalił na sobie ubranie i w strasznych męczarniach zakończył życie.

Rozwój. 1899-02-15 No 37

Złote gody. W ubiegłą niedzielę, właściciele majątku Gałków, pp. Franciszek i Antonina Rożyccy, obchodzili niezwykłą uroczystość 50-letniego pożycia małżeńskiego. Błogosławieństwa udzielił jubilatom proboszcz parafii Gałków ks. Bielecki w kościele parafialnym w Gałkowie, poczem licznie zebrana rodzina, złożona z dzieci, wnuków i prawnuków oraz goście z różnych stron kraju i sąsiedzi, byli z prawdziwie polską gościnnością podejmowani w domu czcigodnych jubilatów, cieszących się w całej okolicy nadzwyczajnym szacunkiem

Rozwój. 1899-02-22 No 43

Przystanek w Gałkowie. 

Kilkakrotnie upominaliśmy się o niezbędny ten przystanek dla łodzian. Otóż teraz z pewnego źródła dowiadujemy się, że wysłane podanie od gałkowian zostało uwzględnione, dzięki zabiegom miejscowego księdza proboszcza.

Gałków, okolony lasami stanowi bardzo dobrą klimatyczną stacyę. Przytem produkty tu są niedrogie, kościółek ładny na miejscu, słowem przybędzie Łodzi jeszcze jedna miejscowość, gdzie spragniony świeżego powietrza - pracownik może odpocząć wśród skwarnych miesięcy.

Rozwój. 1899-04-25 No 94

Przystanek w Gałkowie. Dyrektor kolei fabryczno-łódzkiej p. Knapski przybył do Gałkowa, aby obrać miejsce przydatne na przystanek kolei, który już przy letnim rozkładzie pociągów ma być uwzględnionym. Towarzyszył mu p. Jabłoński, dozorca drogowy z Koluszek. Włościanie gałkowscy, za wstawieniem się ks. Bieleckiego, postanowili oddać bezpłatnie 2000 kwadratowych sążni pod przystanek. Miejsce odpowiednie zostało wybrane. Tym sposobem dla Łodzi przybywa jeszcze jedno miejsce dla letników. Okolica wzgórzysta, sucha i leśna; o bliższe szczegóły można się porozumiewać listownie z sołtysem gałkowskim, Józefem Zdobikiem, przez Brzeziny, który bezinteresownie ma udzielać informacyj. 

Rozwój. 1899-05-23 No 115

Dziecko. W Gałkowie mieszka już za wsią starzec siedmdziesięcioletni Mikołaj Kulesza z żoną swoją staruszką. Parę dni temu około północy starzec usłyszał pod drzwiami płacz dziecka i skomlenie psa. Wyszedłszy przed sień. znalazł podrzucone dziecko roczne, płci męskiej, o czem zawiadomił miejscowego wójta, który kazał mu dziecko zatrzymać na koszt gminy do przeprowadzenia śledztwa. W parę dni potem około północy usłyszał pukanie do drzwi. Po otworzeniu weszła zapłakana kobieta, popatrzyła na dziecko, wymówiła "Teodor" i  niebawem zniknęła. Kulesza dał znać do sąsiadów o tem zajściu ale jej nigdzie znaleść nie mogli.  

Rozwój. 1899-05-30 No 121

Odpust w Gałkowie. W niedzielę, w .uroczysty dzień, poświęcony św. Trójcy Pobożni łodzianie w pokaźnej liczbie zebrali się na foksalu i o godz.8 minut 23 rano ruszyli koleją do Gałkowa na przypadający tam odpust. Od przystanku z pieśnią "Kto się w opiekę podda Panu swemu" przybyli do kościoła, gdzie ich rzewnem słowem powitał miejscowy proboszcz i o godz. 10 odprawił wotywę.  Sumę celebrował ksiądz Brzęczkowski, słowo Boże wygłosił ksiądz Skolimowski, a w czasie nabożeństwa pobożne pienia zanosił do Boga chór śpiewacki z kościoła św Krzyża. Ludu było sporo, boć warto być w Gałkowie, w tem iście cichem ustroniu, otoczonem dookoła lasami. Zarząd kolei łódzkiej robi nadzieję, że za jakieś 3 tygodnie pociągi stale zatrzymywać się tam będa.

Rozwój. 1900-10-01 No 224

Rozwalenie grobowca, Dnia 26 z. m. służba kościelna w Gałkowie spostrzegła na dawnym cmentarzu, na którym poprzednio stał stary kościół, że w nocy ktoś wykopał dół, w którym rozbito grób murowany i na nowo do połowy ziemią zasypano. Wójt miejscowy rozpoczął śledztwo i władzę wyższą o tem powiadomił. 

Rozwój. 1901-05-25 No 121

 Odpust w Gałkowie. W przyszłą niedzielę w dzień Św. Trójcy t. j. 2 czerwca r. b. odbędzie się doroczny odpust w Gałkowie. Ks. Władysław Serwatowski wyjednał pozwolenie u władz odnośnych, by w dniu tym pociąg wychodzący z Łodzi w doi świąteczne o godzinie 8 m, 35 rano był zatrzymany w Gałkówku dla wysadzenia udających się na odpust pobożnych. Powrót nastąpi pociągiem, który wychodzi z Koluszek · o godzinie 8 minut 49 wieczorem będzie on zatrzymany w Gałkówku dla przyjęcia pasażerów. Sumę będzie celebrował ks. dziekan z Brzezin, kazanie wypowie ks. prałat hr. Łubieński.

Rozwój : dziennik polityczny, przemysłowy, ekonomiczny, społeczny i literacki, illustrowany. 1902-07-15 R. 5 no 160

Dworce. Odnoga szerokotorowa kolei fabryczno-łódzkiej będzie miała 7 dworców, a mianowicie: w Łodzi (osobny towarowy), w Karolewie, Chojnach, Sortowni, Andrzejowie, Gałkowie i Słotwinach. W Sortowni, Andrzejowie i Gałkowie, dworce będą wspólne dla toru szeroko. i wązkotorowego. Poziom linii około Gałkowa zostanie znacznie podniesiony. Dworzec gałkowski będzie się składał z dużej izby poczekalnej, z kancelaryi i mieszkania dla stróża i starszego dróżnika. Przybrany zostanie też grunt dla urządzenia zapasowej linii, wszystkiego około 5 mórg, z których dwie odstąpili już przedtem mieszkańcy Gałkowa pod stacyę żądając za morgę 200 rb. a to z tej okazyi, że przystanek znacznie podniesie dochody mieszkańców. Obecnie zaś okazała się potrzeba zakupienia jeszcze 3-ch mórg i za te już żądają po 600 rb. Jest to cena niezmiernie wygórowana i jeżeli układy nie dojdą do skutku, grunt zostanie oszacowany i wywłaszczony. 

Rozwój. 1907-05-27 No 114

Odpust w Gałkowie. Wczoraj z powodu uroczystości św. Trójcy w Gałkowie, odprawione były odpustowe nabożeństwa, na które przybyły koleją. fabryczno-łódzką kompania pątników z Łodzi, piesza z. Koluszek i Brzezin. Na spotkanie kompanii wchodził miejscowy proboszcz, który po przemówieniu wprowadzał je uroczyście do kościoła. . O godzinie 11-ej i pół ks. kanonik Karol Szmidel proboszcz parafii świętokrzyskiej w Łodzi, rozpoczął, uroczystą Sumę, w czasie której wygłosili kazania, z prowizorycznej ambony na cmentarzu, ks. Zagrzejewski proboszcz z Kurowic, a w kościele ks. Józef Jaśkiewicz wikaryusz z parafii świętokrzyskiej w Łodzi. Na Sumę zebrały się takie tłumy pobożnych, że nie tylko w kościele na obszernym cmentarzu kościelnym, ale i w ogrodzie miejscowego proboszcza pomieścić się nie mogły. Zjazd duchowieństwa również był bardzo liczny. Po skończonej Sumie, łodzianie korzystali z pięknej pogody, udali się do lasu na zabawę która przeciągnęła się aż do odejścia ostatniego pociągu. Duchowieństwo i wiele osób świeckich, zebrało się na plebanii, gdzie miejscowy proboszcz podejmował prawdziwie z staropolską gościnnością. Na odpust nie omieszkali przyjechać rozmaici kramarze, których towary cieszyły się dużem zbytem. Pociągi kolei fabryczno-łódzkiej przez cały dzień kursowały przepełnione, pomimo iż w trzech pociągach kursowały wagony klasy IV. W czasie Sumy chór sumowy kościoła św. Krzyża w Łodzi wykonał pienia religijne.