Y.M.C.A. Łódź - Budowa - ul.Moniuszki 4A - Umowa - Firma Holc - 1933 - cz.8

    Bardzo ważny dokument dotyczący budowy nowego gmachu dla Y.M.C.A. Łódź pomiędzy Komitetem Budowy Gmachu a Firmą Paweł Holc i S-ka, Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjno-Budowlanych w Łodzi, ul. 6-go Sierpnia 88. Podobnych dokumentów jest bardzo dużo, w skoroszytach jest cała dokumentacja korespondencyjna dotycząca poszczególnych etapów budowy, kosztorysy, rachunki, monity.
Troszeczkę historii:
Najpierw łódzki oddział YMCA miał siedzibę przy ul. Piotrkowskiej 243. Ale w latach 1932 - 1935 powstał budynek przy Moniuszki 4a, który został zaprojektowany przez Wiesława Lisowskiego specjalnie dla YMCA Łódź. W 1936 roku została oddana do użytku kryta pływalnia, która znajduje się w jego wnętrzu. Był to pierwszy kryty basen w Łodzi. Związek Młodzieży Chrześcijańskiej niedługo urzędował przy Moniuszki 4a. W czasie II wojny światowej przynależność do organizacji była karnie zabroniona. W budynku mieścił się klub dla oficerów niemieckich. Również po zakończeniu wojny Związek tylko przez cztery lata mógł zajmować swój budynek. W 1949 r. ówczesne komunistyczne władze rozwiązały organizację i upaństwowiły budynek. Przez szereg lat działał w nim Miejski Dom Kultury, a następnie Pałac Młodzieży im. Juliana Tuwima. Dopiero w 1990 r. łódzki oddział YMCA został reaktywowany. Na odzyskanie swojego budynku musiał poczekać kolejne kilka lat.
Na uwagę zasługuje umiejscowienie budynku na mapie Łodzi. Został on zbudowany na Pasażu Meyera, w miejscu gdzie do 1901 roku w willi otoczonej okazałym ogrodem, mieszkał sam Ludwik Meyer. Pasaż Meyera był jedyną w Łodzi prywatną ulicą, za której przejechanie należało zapłacić. Stały przy nim neorenesnansowe wille zaprojektowane przez Hilarego Majewskiego w latach 1883 - 1885. Modernistyczny budynek należący do YMCA nieszczególnie do nich pasuje.
Kamień węgielny pod przyszły Łódzki Dom Kultury wmurowano 11 listopada 1933 roku. Za jego projekt odpowiedzialny był Wiesław Lisowski, architekt który zaprojektował również łódzką siedzibę YMCA. Budynek powstał jako Dom-Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego. Pomnik przedstawiający marszałka stoi obok budynku. Pierwotnie swoją siedzibę miały tutaj organizacje kombatanckie i niepodległościowe. Budowa wystartowała 31 sierpnia 1934 roku. W czasie II wojny światowej swoją siedzibę miało tutaj SS i gestapo. Po wojnie w budynku urzędowały związki zawodowe, a od 1953 roku rozpoczęło się przekształcanie go w Łódzki Dom Kultury.
Zgodnie z zamysłem Lisowskiego, gmach przy Traugutta 18 miał być zbudowany na planie czworoboku, wewnątrz skrywał się dziedziniec. Budynek skomponowany jest z kilku sześciennych brył różnej wielkości. Elewacja została podzielona pionowymi elementami. Dopiero na przełomie lat 60. i 70. obłożono ją płytami piaskowca, tak jak chciał Lisowski. Wcześniej budynek pokrywała cegła. Zmiana była możliwa dzięki rozbudowie, do której doszło w latach 1977 - 1986.*
* materiał pochodzi:

YMCA, ul. Moniuszki 4a - Łódź - Wyborcza

lodz.wyborcza.pl/lodz/56,35136,20142796,ymca-ul-moniuszki-4a,,3.html

Najpierw łódzki oddział YMCA miał siedzibę przy ul. Piotrkowskiej 243. Ale w latach 1932 - 1935 powstał budynek przy Moniuszki 4a, który został ...

Y.M.C.A. Łódź - Archiwum - Stowarzyszenie Śpiewacze"Mannergesangferein" - Kierownictwo Rejonu Inżynieryjno - Saperskiego - ul.Piotrkowska 243 -1923 ! - cz.7

    Następny zestaw dokumentów dotyczących budynku w Łodzi, ul.Piotrkowska 243.

Y.M.C.A. Łódź - Archiwum - Łódzkie Męskie Stowarzyszenie Śpiewacze - Chur - ul.Piotrkowska 243 -1926-31 ! - cz.6

  Zestaw 7-miu dokumentów Łódzkiego Męskiego Stowarzyszenia Śpiewaczego z Y.M.C.A Łódź dotyczące domu przy ul. Piotrkowskiej 243. Myślę, że nigdy nie jest za dużo materiałów dotyczących historycznych obiektów!

Y.M.C.A. Łódź - Archiwum - Stowarzyszenie Śpiewacze"Mannergesangferein" - Kierownictwo Rejonu Inżynieryjno - Saperskiego - ul.Piotrkowska 243 -1923 ! - cz.5

    Umowa o najem nieruchomości w Łodzi, ul. Piotrkowska 243 pomiędzy adwokatem pełnomocnikiem Łódzkim Stowarzyszeniem Śpiewaczym "Mannergesangferein", panem Danielem FORELLE, a Kierownikiem Rejonu Inż-Saperskiego inż. majorem Konstantym RYMWID-MICKIEWICZEM.Data podpisania umowy 4 stycznia 1923 roku.

Y.M.C.A. Łódź - Archiwum - Kierownictwo Rejonu Inżynieryjno - Saperskiego - ul.Piotrkowska 243 -1925-26 ! - cz.4

    Seria 7-miu dokumentów pomiędzy Kierownictwem Rejonu Inżynieryjno-Saperskiego w Łodzi a Stowarzyszeniem Y.M.C.A w Łodzi. Obejmuje okres 31.01.1925 do 22 kwietnia 1926 roku.

Y.M.C.A. Łódź - Y.M.C.A. American - Archiwum - Kolarstwo -1926 ! - cz.3

       Bardzo ładny dokument - pismo potwierdzające odbiór dla sekcji kolarskiej : dwóch trąbek i stempla kauczukowego.

Y.M.C.A. Łódź - Porucznik Kanenberg - Krusche - Eder Pabianice - Mord - 1922 ! - cz.2

Prezentując w I części materiał na temat łódzkiej Y.M.C.A zainteresowało mnie nazwisko porucznika Kanenberga. Na dokumencie jest oryginalny jego podpis, myślę, ze jest piękna pamiątka!

Okazało się, że był on (materiał z gazety U.M.Pabianice):
Zmarły w tak tragicznych okolicznościach dyr. Ryszard Kanenberg liczył lat 43. Od piętnastu lat pracował w zakładach Krusche i Ender i od szeregu lat zajmował stanowisko dyrektora administracyjnego.
Dyr. Kanenberg był jednym z najbardziej popularnych działaczy na licznych polach życia społecznego Pabianic. Był prezesem koła Związku Oficerów Rezerwy, komendantem straży ogniowej, członkiem licznych organizacji i przede wszystkim zasłużył się wybitnie w organizowaniu sportu w całym okręgu łódzkim.
Dyr. Kanenberg był założycielem łódzkiego okręgowego związku bokserskiego, jego długoletnim prezesem i potniej prezesem honorowym. Był również jednym z najlepszych sędziów bokserskich w Polsce, patronem klubu sportowego Krusche i Ender, wiceprezesem europejskiej organizacji Y.M.C.A., fundatorem pucharów w rożnych konkurencjach sportowych i był wreszcie sam czynnym sportowcem, czego dowodem jest chociażby zdobyta przezeń niedawno odznaka honorowa za turystykę wysokogórską.

Echo (29.05.1935) donosiło: „Zemsta zredukowanego robotnika. Zamach rewolwerowy na dyrektora firmy Krusche i Ender w Pabianicach”:
Ulica Zamkowa w Pabianicach była widownią wielu dramatycznych wydarzeń. W 1935 roku na pryncypalnej ulicy miasta został zastrzelony dyrektor fabryki Krusche i Ender – Ryszard Kanenberg. Pabianice trafiły na pierwsze strony poczytnych dzienników. Reporterzy prześcigali się w szukaniu coraz bardziej szczegółowych, a nawet sprzecznych ze sobą, informacji. Odtworzyli przebieg „zamachu” na prominentnego pabianiczanina, znanego w kraju i za granicą. Ukazali akcję ratunkową, nie szczędząc detali medycznych. Opisali również przebieg procesu sądowego, który zakończył się wyrokiem dożywocia dla sprawcy zabójstwa. Krwawe zajście miało miejsce przed cukiernią Piątkowskiego, obecnie siedziba banku na rogu ulic Zamkowej i Okulickiego.
Echo (29.05.1935) donosiło: „Zemsta zredukowanego robotnika. Zamach rewolwerowy na dyrektora firmy Krusche i Ender w Pabianicach”
Pabianice, 29.05. - Dziś o godzinie 8-ej min. 30 dokonano zamachu rewolwerowego na dyrektora firmy Krusche i Ender w Pabianicach – Ryszarda Kanenberga. Przebieg zamachu przedstawia się następująco: Gdy dyrektor Kanenberg w towarzystwie urzędnika firmy Borkowskiego przechodził ulicą Zamkową do biura firmy, z ulicy Pierackiego wybiegł jakiś osobnik, który strzelił kilkakrotnie do dyr. Kanenberga, po czym zbiegł w stronę bulwarów przy ulicy Grobelnej.
Dyrektor Kanenberg trafiony kulą w okolice brzucha począł uciekać i dopiero pod murem biur firmy Krusche i Ender padł z upływu krwi na ziemię. Zaalarmowano karetkę pogotowia ratunkowego, która ciężko rannego dyr. Kanenberga przewiozła do szpitala. Przy łożu ofiary zamachu rewolwerowego czuwa pięciu lekarzy.
W ostatniej chwili dowiadujemy się, iż sprawcą zamachu rewolwerowego jest niejaki Tysiak Józef, zamieszkały przy ulicy Łąkowej 43, robotnik firmy Krusche i Ender, który został zredukowany po 12 latach pracy. Tysiak sam oddał się w ręce policji.*
*

Kanenberg - Wyłowione z "sieci" - www.um.pabianice.pl - Oficjalny portal

https://um.pabianice.pl/artykul/110/210/kanenberg

Przebieg zamachu przedstawia się następująco: Gdy dyrektor Kanenberg w .... wiceprezesem europejskiej organizacji Y.M.C.A., fundatorem pucharów w rożnych ...... W 1922 r. występuje z wojska w randze porucznika i obejmuje posadę w ...
Olbrzymi materiał w temacie mordu na por. Kanenbergu zamieszczone zostało w gazecie U.M.Pabianice. - warto przeczytać!

Y.M.C.A. Łódź - Archiwum - Skarb - Boisko - ul.Piotrkowska 245 -1922 ! - cz.1

    Wczoraj dostałem od mojego przyjaciela Krzysztofa wiadomość, że jest posiadaniu pełnego kartonu dokumentów dotyczących powstania łódzkiej Y.M.C.A !
     Miód na moje serce, nie mogłem się doczekać dzisiejszego dnia, kiedy będę mógł dotknąć tych dokumentów. Muszę szczerze przyznać, że zrobiły one na mnie wielkie wrażenie. Dziesiątki umów, pism, setki rachunków, kosztorysów i co najważniejsze planów budowy gmach tej organizacji na ulicy Traugutta (obecny Dom Kultury). W tym kartonie jest wszystko, muzealny materiał. Jednak życie ma to do siebie, że nie zawsze można być dawcą, nie można za każdym razem robić prezentów. Krzysztof zdecydował się na sprzedaż całości, za pośrednictwem mojego bloga można zgłaszać się z ofertami. W chęcią przekaże je dalej, proszę o poważne oferty! Postaram się w kilku częściach pokazać ten materiał, tylko malutką cząstkę, na całość potrzebowałbym kilka miesięcy skanowania i opisywania.
Jako pierwszy prezentuję Kontrakt, umowę na wynajęcia boiska sportowego w Łodzi ul. Piotrkowska 245. PYTANIE: do kiedy było to boisko? 

"YMCA Łódź – łódzki oddział "Związku Młodzieży Chrześcijańskiej Polska YMCA", będącego częścią światowego aliansu organizacji YMCA. Celem YMCA jest harmonijny rozwój moralny, umysłowy i fizyczny jej członków, uzyskany poprzez udział w prowadzonej działalności: edukacyjnej, sportowej, charytatywnej i wychowawczej. Polską YMCA stworzono 8 grudnia 1923 r. Zorganizowano ogniska (oddziały) w kilku miastach, również w Łodzi. Budynek będący jego siedzibą powstał w roku 1935 (pływalnia została oddana do użytku w 1936 roku). Dyrektorem ogniska został Aleksander Leśniewicz. Rozwój YMCA Łódź został zatrzymany podczas II wojny światowej – jej działalność była zakazana. Reaktywowana w 1945 r., prowadziła również kursy przysposobienia zawodowego. W 1948 r. została rozwiązana przez władze, a majątek organizacji znacjonalizowano. Wznowiła swoją działalność w 1990 r. Budynek przy ul. Moniuszki został odzyskany w 1998 r.
Zawodnicy YMCA Łódź byli pierwszymi mistrzami Polski w siatkówce mężczyzn (w 1929 roku). Złoty medal mistrzostw kraju zdobyli również koszykarze (w 1948 roku)".*

                                                                                                Łódź, dn. 18.go marca 1922 r.
                                                             
                                                                   K o n t r a k t
                 zawarty pomiędzy Departamentem Wychowania Fizycznego YMCA w Łodzi przy ul. Piotrkowskiej 243. W obecności pana F.B.Messinga, Griffina, por. Kanenberga i panem Skarżyńskim Pawłem, zamieszkałego przy ul. Piotrkowskiej No. 245 - w sprawie wynajęcia Departamentowi Wychowania Fizycznego YMCA boiska przy ul. Piotrkowskiej 245 do ćwiczeń gimnastyczno - sportowych na następujących warunkach:
1/ Boisko Departament Wychowania Fizycznego YMCA w Łodzi wynajmuje od 1-go kwietnia 1922 r. do 1-go lipca 1922 r. codziennie, za wyjątkiem niedzieli od godziny 4-tej popołudniu do 9-tej wieczorem. Przyczem Departament Wychowania Fizycznego płaci panu Skarżyńskiemu Mk 10.000.- miesięcznie, płatne każdego 1-go miesiąca.
2/ Boisko Departament Wychowania Fizycznego YMCA w Łodzi wynajmuje od 1-go lipca 1922 r. do 1-go września 1922 r. codziennie, za wyjątkiem niedzieli od godziny 9-tej popołudniu do 9-tej wieczorem i płaci panu Skarżyńskiemu Mk 15.000.- miesięcznie, płatne każdego 1-go miesiąca.  
3/  Boisko Departament wynajmuje od 1-go września 1922 r. do 1-go listopada 1922 r. codziennie, za wyjątkiem niedzieli od godziny 4-tej popołudniu do 9-tej wieczorem i płaci panu Skarżyńskiemu Mk 10.000.- miesięcznie, płatne każdego 1-go miesiąca. 
4/ W czasie wynajętym  boiska przez Departament Wychowania Fizycznego na boisku zabronione jest jeździć na rowerach / na tej części boiska, wynajętego przez Departament Wychowania Fizycznego/
5/ Boisko jest podzielone na trzy części, z tego 2 części należą do Departamentu Wychowania Fizycznego, zaś jedna część do pana Skarżyńskiego do użytku pg wymienionej umowy. -
6/ Furtka przestawiona zostaje do rogu w ogrodzie i zostaje przeprowadzona robota przez pana Skarżyńskiego.-                                     

* Materiał pochodzi z:

YMCA - Łódź

www.ymca-lodz.pl/

Celem YMCA jest harmonijny rozwój moralny, umysłowy i fizyczny jej członków, ...