wtorek, 12 września 2017

Cmentarz ewangelicki - Bukowiec - Königsbach - Andrespol - Andrzejów - Jadą goscie jadą...


Jadą goście jadą...- jak w piosence. W ostatnią sobotę odwiedzili Bukowiec i okoliczne miejscowości, Georg Leupold z żoną, dzisiaj architekt Völker Kirsch z Koloni. "Prowodyrem" jest Wojtek Wochna, który skontaktował mnie z miłymi gośćmi.
Völker odwiedził zawodowo Łódź, jednak chciał pojechać w kierunku Andrespola, gdzie mieszkała do 1945 roku jego rodzina.Okazuje się, że trafił pod dobry adres, mam sporo informacji w tym temacie. Gdyby nie brak czasu i terminy stojące przed Völkerem, mógłbym dłużej opowiadać o historii Andrespola. Jednak wykorzystałem jego wizytę i pokazałem mu cały Bukowiec, "mój" cmentarz, Andrespol i cmentarz ewangelicki w Andrzejowie. Wcześniej zapytał mnie, czy na którymś z cmentarz nie widnieje nazwisko FRANK? - odpowiedziałem, że w Bukowcu jest kilka nagrobków z tym nazwiskiem. Myślę, że duże wrażenie zrobił na nim bukowski cmentarz, bardzo szczegółowo oglądał wszystkie groby, zrobił sporo zdjęć. Także stare drewniane domy na ulicy Dolnej bardzo go interesowały. Cała wizyta Völkera była udana, mam nadzieję, że prześle mi ciekawe zdjęcia które ma w posiadaniu jego ciocia, dziś 90 letnia starsza pani, która urodziła się w Andrespolu. Myślę, że Völker zawita ponownie w te strony, wtedy będziemy mieli więcej czasu do zwiedzania i opowiadania o minionej historii. Mam nadzieję, że Wojtek pokazał Völkerowi cmentarz w Łaznowskiej Woli podczas jazdy do Rokicin.

                              Völker Kirsch, w głębi Wojtek Wochna.



poniedziałek, 11 września 2017

Cmentarz ewangelicki - Łazanowska Wola - Grömbach - Pogrzeb katolicki

Ciekawą historię opowiedział mi znajmy Marek Serafin. Wiedziałem, że jego rodzina wywodzi się z Łaznowskiej Woli, choć Marek urodził się w Borowej. Rozmowa na ten temat rozpoczęła się po mojej informacji, że w sobotę grupa wolontariuszy sprzątała miejscowy cmentarz. Marek powiedział mi, że spoczywa na nim jego najstarszy brat Antoś. Historia rodziny Serafin jest zagmatwana i zarazem pasjonująca jak większość jej podobnych po zakończeniu wojny. Rodzice Marka poznali się w Niemczech podczas niewolniczej pracy, tam się pobrali pod koniec wojny. Owocem ich miłości był Antoś. Krótko przed jego urodzeniem Piotr Serafin i jego żona sprowadzili się do Łaznowskiej Woli. Otrzymali od państwa gospodarstwo, które graniczyło z cmentarnym murem z prawej strony! Niestety, Antos zmarł w dwa dni po porodzie..., Zawierucha powojenna, brak reguł i możliwości spowodowały, że rodzice podjęli decyzję aby pochować swojego synka na cmentarzu ewangelickim. Sam grób przetrwał sporo lat, Marek niestety nie pamięta w którym miejscu się znajdował. Historia rodziny Serafin była tragiczna, w związku z tym że pan Piotr miał ukończono 4 klasy przed wojną, został wezwany do Urzędu Bezpieczeństwa w Rokicinach. Tam zaproponowano mu objęcie wysokiego stanowiska w nowo powstającym Kołchozie. Zdecydowanie odmówił, został brutalnie pobity, nieprzytomnego, leżącego w rowie, przypadkowo znalazł mleczarz. Duża blizna na głowie była widoczna do samej śmierci. Mało tego, podpalono zabudowania, z dnia na dzień zostali bezdomnymi.. Piotr podjął decyzję, że przeprowadzą się do Borowej, tam było bardzo dużo wolnych poniemieckich budynków wraz ziemią. Piotr Serafin został Przewodniczącym Gminy Borowa. Jednak po wchłonięciu Borowej do Gminy Gałkówek, został przed długie lata Sołtysem. Rodzina Piotra Serafin była liczna, 7-ro dzieci, do dzisiaj żyje Marek, który opowiedział mi o tym wszystkich jak i jego siostra.

 Piękny, zarazem kryjący wiele tajemnic cmentarz w Łaznowskiej Woli - Pastor Leupold z małżonką.

piątek, 8 września 2017

Cmentarz ewangelicki - Bukowiec - Königsbach - Andrzejów - Andrespol - Łaznowska Wola - Grömbach - Pastor Leupold

Cmentarze ewangelickie w Andrzejowie, Bukowcu i Łaznowskiej Woli odwiedził dzisiaj Pastor Georg Leupold. Ponad rok temu skontaktowała się ze mną Pani Helena Szoldra, pracownik gazety Weg und Ziel w Hannoverze. Tematem rozmowy był materiał na moim blogu dotyczący mieszkańców wyznania ewangelickiego, w szczególności cmentarzy. Tym sposobem miałem przyjemność skontaktować się telefonicznie  z Pastorem Georgiem Leupoldem z Wolfsburga. To dzięki niemu otrzymałem materiał dotyczący powstania Łaznowskiej Woli (autorstwa Oskara Kossmanna). Kilka dni temu otrzymałem wiadomość, że pastor przyjeżdża do Polski, dokładniej do Pabianic i Piotrkowa. Skontaktowałem się z nim telefonicznie i dzisiaj rano spotkaliśmy się w Willa Impresja Hotel i Restauracja w Pabianicach. Po miłej rozmowie zabrałem pastora wraz z jego małżonką do Bukowca. Jednak wcześniej odwiedziliśmy cmentarz ewangelicki w Andrzejowie, zaniedbany i zarośniętego w jego starej części.. Widziałem jakie wrażenie zrobił na moich gościach, jednak postanowiłem pokazać więcej takich miejsc. Pastor, urodzony w Pabianicach, obecnie ma 79 lat, był w doskonałej kondycji, więc wykorzystałem to, pokazując miejsce gdzie znajdował się nieistniejący już cmentarz w Andrespolu przy ulicy Krótkiej. Następnie pojechaliśmy do Bukowca, pokazałem "mój" cmentarz w Bukowcu, także ciekawsze miejsca, jak stare przedwojenne drewniane budynki i miejsce gdzie znajdował się nieistniejący kościół ewangelicki. Ostatnim etapem naszej wycieczki była Łaznowska Wola, w szczególności cmentarz ewangelicki. Goście byli pod wrażeniem wykonanych prac, także podziwiali piękno nagrobków. Nie tak dużo czasu upłynęło od ostatniej wycinki, dzikie pędy rosną,natura chce znów zagarnąć w swoje ramiona oczyszczone groby i alejki. Myślę, że obecność pastora (szefa gazety Ziel und Weg) w tych miejscach, zaowocuje ciekawym materiałem w tej gazecie. Podczas wspólnego obiadu w naszym domu, miałem okazję opowiedzieć o wolontariuszach, grobersach, pasjonatach, którzy swój prywatny czas poświęcają pracy na cmentarzach (wspomniałem oczywiście o jutrzejszej, roboczej wizycie rodziny Szurczaków z Legnicy na cmentarzu w Łaznowskiej Woli). Jutro, w Pabianicach pastor Leupold wspólnie z pastorem Undasem odprawią uroczystą mszę, w miejscowym kościele ewangelickim. Następnym etapem pobytu pastora w Polsce będzie Piotrków. Według jego informacji będzie tam do przyszłej soboty, odbędzie wiele spotkań, między innymi z naszym wspólnym znajomym Wojtkiem Wochną.
Rodzina Leupold obiecała, że następne spotkanie będzie o wiele dłuższe, na co bardzo liczę!


                                  Wspólne zdjęcie przed hotelem w Pabianicach.


                                                         Cmentarz w Andrzejowie.


                          Małżonkowie Leupold na cmentarzu w Bukowcu.



      
                     Małżonkowie Leupold na cmentarzu w Łaznowskiej Woli.


                
                                            Cmentarz w Łaznowskiej Woli.

                            
                                               Cmentarz w Łaznowskiej Woli.

niedziela, 3 września 2017

Bukowiec - Cmentarz ewangelicki - Wichura - Zniszczenia - cz.2

Miła niespodzianka ze strony Wójta Gminy Brójce! W ubiegłym tygodniu zadzwonił do mnie z zapytaniem, co zrobić z kasztanowcem, którego zniszczyła wichura. Otrzymałem propozycję zagospodarowania drewna. Początkowo chciałem swoją przyczepa dostarczyć drewno najbardziej potrzebującym w Bukowcu. Jednak po przemyśleniach podjąłem decyzję, że nie chcę mieć nic z tym wspólnego. Nie byłbym w stanie udowodnić moim przeciwnikom, że całe drewno poszło pod takie adresy. Są tworzone legendy o moich zarobkach na miejscowym cmentarzu..
Suma sumarum, w ubiegły czwartek ekipa Zakładu Usług Komunalnych pocięła i wywiozła drewno!
Raz jeszcze dziękuję Panu Agaciakowi jak i kierownikowi ZUK, Panu Nawrockiemu. Zaczynają wiać dobre wiatry, mam nadzieję, że współpraca z Gminą będzie coraz lepsza!
Chce nadmienić jeszcze, że w przyszły wtorek, na Sesji Rady Gminy Brójce, będziemy głosować możliwość przejęcia cmentarza ewangelickiego w Bukowcu od Starostwa Powiatowego w Łodzi.
Cmentarz stanie się własnością naszej gminy, wiele problemów prawnych zniknie bezpowrotnie!

     

niedziela, 20 sierpnia 2017

Jan Moll - Radom - Kazanów - Łódź - Deutsche Post

O profesorze Janie Mollu pisałem już na moim blogu. Dzisiaj prezentuje wycinek z paczki (z moich zbiorów) wysłanej z Krakowa przez Księgarnię Alfreda Fritzsche do Jana Molla w Kazanowie. W okresie 2 Wojny Światowej był zatrudniony w radomskim szpitalu jako chirurg. Pomagał partyzantom i żołnierzom Armii Krajowej. Ten wycinek z opakowania jest ważnym dokumentem tamtych czasów.

Historia nieznana: Partyzanci Grupy "Ośka" - Bataliony Chłopskie ...

historia-nieznana.blogspot.com/2015/11/partyzanci-grupy-oska-bataliony.html
18 lis 2015 - J.Moll - Kazanów - Lekarz ... Pan profesor Moll, pierwszy Polski chirurg, który przeprowadził ... Jan Moll – Wikipedia, wolna encyklopedia.

                                     Profesor Jan Moll - zdjęcie pochodzi z Wikipedii.

piątek, 18 sierpnia 2017

Kotliny - Gmina Brójce - Rodzina Przybył - Rodzina Sadowskich - Dzieci - cz.2

Kotliny, urocze miejsce w Gminie Brójce. Wielu rolników, na polach widać mnóstwo krów, krów które stają się rzadkością w naszym województwie. Soczyste łąki, dużo kukurydzy, podmokłe tereny. Jeszcze długie lata po zakończeniu 2 Wojny Światowej w Kotlinach było mnóstwo stawów, zalewów. Rzeka Miazga zasilała swoimi wodami te tereny, kąpieliska, mnóstwo ryb.., teraz pozostały wspomnienia. Zalew w Kotlinach jest w dyspozycji Piotrkowskiego Związku Wędkarskiego, zakazy kąpieli, brak miejsca do wypoczynku...Brak pomysłów na stworzenie pięknego miejsca do rekreacji, Gmina Andrespol szykuje takie miejsce w Justynowie...Tak czy inaczej, Kotliny pozostaną piękne, wspaniały mikroklimat powoduje, że wielu mieszkańców dożywa sędziwego wieku. Przykładem jest rodzina Przybył: Babcia Józefa dożyła 105 lat (zmarła 16.01.1987 roku), jej trzej synowie są w dobrym zdrowiu i obecnie, nie zaglądając w metrykę, chwalą się wiekiem 81,83 i 98 lat!!! Niedaleki sąsiad Pan Karp ma obecnie 98 lat (rocznik 1919!). To świadczy o znakomitym klimacie, zdrowym  powietrzu, warto się budować w Kotlinach!

                 Zdjęcie z albumu Rodziny Przybył, dzieci nad stawem w Kotlinach.

                          Zdjęcie ze zbioru Rodziny Sadowskich, staw w Kotlinach.

                            Zdjęcie ze zbioru Rodziny Sadowskich, staw w Kotlinach.

                                      Zdjęcie z albumu Rodziny Przybył - Kotliny.

                               Zdjęcie z albumu Rodziny Przybył - Drewniany most w Kotlinach.



środa, 16 sierpnia 2017

Kotliny - Gmina Brójce - Rodzina Przybył - Piekne zdjęcia

Na moim blogu zamieszczam bardzo dużo zdjęć, one są moim priorytetem. Od zawsze byłem zafascynowany czarno-białymi zdjęciami, zdjęciami, które pokazują czas miniony. Czas który nie wróci, obrazy zapomniane, domy których nie ma, osoby które odeszły na zawsze. Miałem szczęście odwiedzić rodzinę 83-letniego Antoniego Przybyła w Kotlinach. Dzisiaj nie będę opisywał wspomnień samego bohatera jak i jego dzieci. Na to przyjedzie czas. Ważne są zdjęcia, z okresu powojennego, lecz mają olbrzymią wartość historyczną, wiele z tych miejsc już nie zobaczymy!

                   Kotliny - Pan Antoni z żoną Józefą podczas wykopków, lata 50-te.

                                           Kotliny - Antoni Podczas podczas orki.

                                     Kotliny - Rodzina Przybył podczas żniw.

                                                    Kotliny - Rodzinne wykopki - lata 50-te.

Kotliny - Młyn wodny - Wolski - Łaznowska Wola - Rewelacja!

Nie liczyłem, że kiedykolwiek będę miał w ręku zdjęcie rodziny Wolskich, właścicieli młyna wodnego w Kotlinach! Nie chcę opisywać, ile razy objeździłem Kotliny szukając informacji  w tym temacie. Dzisiaj z samego rana miałem szczęście, w Kotlinach odwiedziłem rodzinę pana Franciszka Karpia. Sędziwy pan Franciszek urodził się w 1919 roku! Serdeczna, miła rozmowa z nim, także młodszymi członkami jego rodziny, dają nadzieje, że piękne Kotliny zostaną pokazane jeszcze okazalej! Odwiedziłem też teren młyna, zrobiłem kilka zdjęć i na koniec odwiedziłem rodzinę Przybyłów. Pan Antoni Przybył, obecnie 83 letni mieszkaniec, pokazał mi album, a w nim wklejone zdjęcie rodziny Wolskich. O pozostałych zdjęciach z tego albumu (a są piękne) napiszę w następnych częściach. Na zdjęciu widoczna jest rodzina Adolfa Wolskiego, jego żona (jej imię zapomniał pan Antoni), synowie Horst i Harry. Brakuje córki Anny. Potrzebuję troszeczkę czasu i więcej informacji, jeżeli chodzi o okres po zakończeniu wojny, kiedy to rodzina Wolskich wyjeżdżała do Niemiec. Pasjonujący temat!

 Małżeństwo Wolskich z synami Horstem i Harrym przy grobie mamy Adolfa, Kathariny Wolski. To zdjęcie prawdopodobnie zostało zrobione na terenie Niemiec. Mąż Kathariny spoczął na cmentarzu ewangelickim w Łaznowskiej Woli (pisałem o tym we wcześniejszym materiale o Łaznowskiej Woli).


Bukowiec - Cmentarz ewangelicki - Prawo własności - Przełom?

Podczas posiedzenia Komisji Rady Gminy Brójce w dniu 4.08.2017 roku, Wójt Gminy Radosław Agaciak, przedstawił propozycję Starostwa Powiatu Wschodniego dotyczącą przejęcia prawa własności cmentarza ewangelickiego w Bukowcu!



Olbrzymie zaskoczenie, przez tyle lat sprawa była zawieszona, można by powiedzieć, że blokowana.
Przytoczę część wywiadu który ukazał się wydaniu Dziennika Łódzkiego - Fakty 24 z 12 stycznia 2009 roku.:
" Władysław Glubowski, wójt gminy Brójce, na terenie której leży Bukowiec, bezradnie rozkłada ręce.
- To nie jest mienie gminy - twierdzi wójt - Rzeczywiście,cmentarz nie prezentuje się najlepiej, ale nie możemy nic zrobić na terenie, który nie należy do gminy. pięć lat temu dostaliśmy zgodę na komunalizację działek w tym terenie, gdzie znajduje się cmentarz. Nie chcieliśmy przejąć cmentarza i gmina nigdy nie przejęła tej działki. Mogiły niemieckie znajdują się na działce należącej do parafii ewangelicko-augsburskiego w Łodzi, której nie zależy na utrzymywaniu tej nekropolii."


Cały artykuł znajdziecie państwo na moim blogu pod:

Historia nieznana: Bukowiec - Zapomniany cmentarz w Bukowcu ...

historia-nieznana.blogspot.com/.../bukowiec-zapomniany-cmentarz-w-bukowcu.html
19 lut 2016 - Bukowiec - Zapomniany cmentarz w Bukowcu - Fakty 24 - Łódź - 2009. Zamieszczam artykuł z Dziennika Łódzkiego - Fakty 24 z 12 stycznia ...

Widziałem również zaskoczenie radnych, ktoś natychmiast zaproponował, żebym to ja wypowiedział się w tym temacie jako osoba najbardziej zainteresowana. Podziękowałem i powiedziałem, że nie powinniśmy popełniać ponownie błędu z 2009 roku. Obiecałem, że Gmina nie poniesie żadnych kosztów związanych z utrzymaniem cmentarza, jak długo będę w stanie się nim opiekować. Decyzja 15 Radnych zostanie podjęta na najbliższej Sesji Rady Gminy w Brójcach. Czekam z niecierpliwością na decyzję, być może będzie to precedens, który otworzy furtkę dla innych gmin w Polsce!


wtorek, 15 sierpnia 2017

Kotliny - Gmina Brójce - Zabytki - Młyn - część 3

Na koniec zostawiłem młyn w Kotlinach. Bogata historia z tragicznym zakończeniem...
Przechodzę przynajmniej raz w tygodniu obok zgliszcz, serce boli.. pisałem wiele o historii tego miejsca, po pożarze poruszałem sprawę na Sesji rady Gminy Brójce, bez efektów. W tych negatywach pojawiły się dwa światełka w tunelu. Pierwsze: otrzymałem odpowiedź od właścicielki młyna. Pisałem z prośbą o zabezpieczenie koła młyńskiego które chciałem przekazać do powstającej Izby Regionalnej w Kurowicach. Przed trzema dniami otrzymałem taką informację:
"With Panie Andrzeju. Dziekuje bardzo za wiadomość , która dopiero teraz udało mi sie ootworzyc i przepraszam za brak odpowiedzi przez długi czas. Jeżeli udałoby sie uratować cokolwiek co Nie zostało jeszcze ukradzione to byłoby cudownie. Pozdrawiam serdecznie B.Kasznicka"
Zostało niewiele, jednak jest to miłe ze strony pani Kasznickiej. Złodzieje nie próżnowali, zabrali prawie wszystko, ogień zabrał resztę.. 
Drugi pozytyw: spotkałem mieszkańca Kotlin który doskonale pamięta rodzinę Adolfa Wolskiego, właścicieli młyna od ponad 100 lat. Jestem umówiony na dłuższą rozmowę, będę mógł dopisać resztę tragicznych losów tej rodziny jak i młyna.

9. Budynek mieszkalny :
    Obecna funkcja - mieszkalna.
    Materiał - drewniane (dom), obora murowana.
    Datowanie - 1 ćwierć XX wieku.
    Stan zachowania - zaniedbany.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.

WYKREŚLONO MŁYN Z EWIDENCJI ZABYTKÓW.

                                                  Oba zdjęcia pochodzą z 2007 roku....

                            Oba zdjęcia zrobione dzisiaj, tj. 15 sierpnia 2017 roku...

Kotliny - Gmina Brójce - Zabytki - część 2

5. Budynek mieszkalny z zabudowaniami gospodarczymi:
    Obecna funkcja - nie użytkowana.
    Materiał - drewniane (dom), obora murowana.
    Datowanie - II połowa XX wieku.
    Stan zachowania - zaniedbany.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.
Nie zgadzam się z oceną piszącego, cały teren jest zadbany, nie zgadzam się data powstania, jest wcześniejsza, liczę na lata 1920-30.


6. Budynek mieszkalny :
    Obecna funkcja - mieszkalna.
    Materiał - drewniane (dom), obora murowana.
    Datowanie - 1 połowa XX wieku.
    Stan zachowania - dobry.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.

7. Budynek mieszkalny :
    Obecna funkcja - mieszkalna.
    Materiał - drewniane (dom), obora murowana.
    Datowanie - 1 ćwierć XX wieku.
    Stan zachowania - dobry.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.

8. Budynek mieszkalny :
    Obecna funkcja - mieszkalna.
    Materiał - drewniane (dom), obora murowana.
    Datowanie - 1 ćwierć XX wieku.
    Stan zachowania - dobry.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.

poniedziałek, 14 sierpnia 2017

Kotliny - Gmina Brójce - Zabytki - część 1.

Kilka miesięcy temu rozpocząłem na moim blogu zamieszczanie zabytkowych budynków na terenie mojej Gminy Brójce. Zamieściłem zdjęcia kilka budynków w Bukowcu które były warte pokazania.
Robię to z rozmysłem, czas ucieka, opieka nad zabytkami ŻADNA, stare, drewniane domy znikają, w ich miejsce rosną nowe, użyteczniejsze, ale bez duszy....
Udało mi się zdobyć wykaz i zdjęcia z KARTY GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW. Nie podaję dokładniejszych danych, dla mnie ważne są zdjęcia i informacje dotyczące powstania budynków, ich stanów. Materiał pochodzi z 2007 roku, jestem przekonany, że po roku 2020, ok. 30-40% tych pięknych domów zniknie.., abym się mylił.

1. Budynek mieszkalny z zabudowaniami gospodarczymi:
    Obecna funkcja - mieszkalna, gospodarcza.
    Materiał - drewniane (dom), obora murowana.
    Datowanie - 1 ćwierć XX wieku.
    Stan zachowania - dobry.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.


2. Budynek mieszkalny wraz ze stodołą:
    Obecna funkcja - mieszkalna, gospodarcza.
    Materiał - drewniane
    Datowanie - 1 połowa XX wieku.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Stan zachowania - zaniedbany.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.


3. Budynek mieszkalny:
    Obecna funkcja - mieszkalna.
    Materiał - drewniane
    Datowanie - 1 ćwierć XX wieku.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Stan zachowania - dobry.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.

4. Budynek mieszkalny:
    Obecna funkcja - mieszkalna.
    Materiał - drewniane
    Datowanie - 1 ćwierć XX wieku.
    Miejscowość  - Kotliny.
    Stan zachowania - zaniedbany.
    Rodzaje zagrożeń - brak bieżącego remontu/pielęgnacji.